05 Tháng Mười Hai 2020

Khu Phố cổ Hà Nội: Đã nên tính đến danh hiệu cao hơn?

Thứ Hai 12/10/2020 | 11:32 GMT+7

VHO- Kỷ niệm 1010 năm Thăng Long - Hà Nội, UBND quận Hoàn Kiếm phối hợp cùng Hội Di sản Văn hóa Thăng Long, Hội Quy hoạch Phát triển Đô thị Hà Nội vừa tổ chức Hội thảo “Bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị di sản khu Phố cổ Hà Nội trong tiến trình phát triển Thăng Long - Hà Nội”.

 Một góc phố cổ Hà Nội

Khẳng định những giá trị của khu Phố cổ Hà Nội là yếu tố quan trọng để nhận diện bản sắc văn hóa đô thị Hà Nội, nhiều ý kiến thống nhất đề xuất cần nâng cấp danh hiệu cho phố cổ. Với những giá trị tiêu biểu, Phố cổ Hà Nội xứng đáng là di tích quốc gia đặc biệt.

Đừng sợ mang tiếng chạy theo danh hiệu!

PGS.TS Đặng Văn Bài, Phó chủ tịch Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia nhìn nhận, “đừng sợ mang tiếng hội chứng chạy theo danh hiệu. Nếu đáp ứng đầy đủ tiêu chí thì cứ làm hồ sơ đề nghị…”.

Tuy nhiên, theo ông Bài, với các giá trị tiêu biểu, khu Phố cổ Hà Nội có cần nâng cấp xếp hạng và nhận thêm danh hiệu mới hay không cũng cần được bàn bạc thấu đáo. “Dư luận xã hội có xu hướng phản ứng không tích cực về vấn đề nâng cấp xếp hạng di tích và không thực sự đồng tình với cái gọi là hội chứng chạy theo danh hiệu, hay thương hiệu di tích. Thế nhưng, cần hiểu đúng nội hàm của danh hiệu di sản. Danh hiệu không thể tự phong, không thể cứ muốn là có, không phụ thuộc vào ý chí chủ quan của một cá nhân, một nhóm người hay cả cộng đồng”, PGS Đặng Văn Bài nhấn mạnh.

Căn cứ vào những giá trị tiêu biểu của khu phố cổ và các tiêu chí, ông Bài phân tích, với tư cách một bộ phận cấu thành của Thăng Long - Hà Nội qua suốt hàng ngàn năm hình thành và phát triển, khu Phố cổ Hà Nội hoàn toàn xứng đáng được nâng cấp xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt. Cùng với Trung tâm Hoàng thành Thăng Long, khu Phố cổ và hàng ngàn di tích lịch sử văn hóa quốc gia và quốc gia đặc biệt cũng như các di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu, khu Phố cổ có vai trò như một bộ phận cấu thành của một di sản đô thị, hoàn toàn xứng đáng được vinh danh là một trong những thành phố di sản tiêu biểu của cả nước. Ngoài ra, Ủy ban Di sản thế giới của UNES­CO đã vinh danh Trung tâm Hoàng thành Thăng Long là Di sản văn hóa thế giới. Khu Phố cổ Hà Nội nếu được nghiên cứu sâu, làm rõ các giá trị khoa học với tư cách là “phần thị” khu vực thị dân gắn liền ngay từ đầu và qua hàng ngàn năm lịch sử với kinh đô Thăng Long thì hoàn toàn có khả năng bổ sung hồ sơ trình UNESCO xem xét, vinh danh.

Nhận thức rõ khu Phố cổ Hà Nội có giá trị đặc biệt trong lòng Thủ đô, quận Hoàn Kiếm đã xác định công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị khu Phố cổ Hà Nội là nhiệm vụ trọng tâm, không chỉ của toàn bộ hệ thống chính trị mà của cả cộng đồng. Chủ tịch quận Hoàn Kiếm Phạm Tuấn Long cho biết, quận sẽ tiếp tục tập trung nhiều nguồn lực cho công tác bảo tồn, phát huy giá trị khu Phố cổ Hà Nội.

Đề cao vai trò của người dân phố cổ

Khu phố cổ Hà Nội đang chứa đựng một kho tàng giá trị vật thể lớn với 121 di tích, gồm 83 di tích lịch sử văn hóa, 30 di tích lịch sử cách mạng và 8 di tích khác. Trong đó, có 25 di tích đã được xếp hạng cấp quốc gia với đầy đủ các loại hình tôn giáo, tín ngưỡng: đình, đền, chùa, hội quán, nhà thờ Hồi giáo, miếu, am. Khu phố cổ cũng có các giá trị phi vật thể đa dạng, hấp dẫn như: sinh hoạt của người dân, ẩm thực, các loại hình diễn xướng dân gian như ca trù và xẩm, các lễ hội truyền thống ở đền Bạch Mã, đình Yên Thái, lễ hội kim hoàn... tạo nên dấu ấn Thăng Long - Hà Nội ngàn năm.

“Những dự án triển khai trong khu Phố cổ Hà Nội đã đem lại một diện mạo mới, cải thiện điều kiện sống cho người dân, góp phần lưu giữ các giá trị vật thể của khu Phố cổ Hà Nội…”, Ban quản lý khu phố cổ cho biết. Bên cạnh đó, Ban quản lý cũng thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế trong việc quản lý, bảo tồn tôn tạo và phát huy giá trị khu phố. Trong đó, có hạn chế về bảo tồn các di sản vật thể, việc phát huy giá trị di sản gắn kết với kinh tế, xã hội chưa xứng tầm.

Đóng góp giải pháp nâng cao chất lượng không gian, kiến trúc cảnh quan khu Phố cổ Hà Nội, PGS.TS.KTS Nguyễn Trúc Anh, Giám đốc Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội nhận định, khu phố cổ thực sự là một sản phẩm du lịch có giá trị cao về kiến trúc vật thể và phi vật thể, là sản phẩm du lịch văn hóa cósức hút đối với du khách trong nước và thế giới. Tuy nhiên những giá trị ấy đang có nguy cơ ngày một mất đi. Kinh tế phát triển, nhu cầu kinh doanh đa dạng, những phường nghề, phố nghề hiện nay đã dần biến mất hoặc chuyển đổi. Những khu phố gắn với nghề nghiệp hoặc mặt hàng đặc trưng ngày càng mất dần. Đa số các phố chỉ còn lại các tên gọi phố Hàng Gà, Hàng Bông, Hàng Da, Hàng Chiếu, Hàng Mắm… nhưng lại không còn kinh doanh các mặt hàng như tên gọi. Việc đầu tư xây dựng công trình đáp ứng nhu cầu của các hộ kinh doanh ngày càng phát triển cũng thay đổi dần diện mạo, bộ mặt kiến trúc, cảnh quan đặc trưng vốn có của khu phố cổ.

Như vậy, vấn đề đặt ra là cần có giải pháp gì để có thể nâng cao chất lượng không gian, kiến trúc cảnh quan khu Phố cổ Hà Nội. Việc khôi phục, bảo tồn và phát huy những giá trị quy hoạch kiến trúc nơi đây luôn là bài toán nan giải, nhằm đảm bảo được sự hài hoà giữa bảo tồn và phát triển. PGS.TS Nguyễn Trúc Anh cho rằng, cần khai thác hiệu quả giá trị kiến trúc khu phố cổ như là một sản phẩm du lịch đặc thù có tính cạnh tranh cao; đề cao vai trò, lợi ích của người dân phố cổ, thường xuyên đánh giá các tác động của hoạt động du lịch đối với kiến trúc khu phố cổ, quy hoạch khu Phố cổ Hà Nội thành khu phố du lịch đặc thù, độc đáo. Theo chuyên gia, muốn bảo vệkiến trúc phố cổ một cách tốt nhất thì vai trò của người dân sống trong khu phố cổ là hết sức quan trọng. Việc tuyên truyền bảo vệcác giá trị văn hóa phố cổ, đặc biệt là kiến trúc của khu phố cổ cho người dân là cần thiết. Nếu người dân, những người đang sinh sống trên các con phố cổ, những chủ nhân đích thực của các ngôi nhà cổ muốn bảo vệvà có ý thức bảo vệnhững giá trị truyền thống phố cổ thì đó là cách nhanh nhất, hữu hiệu nhất.

KTS Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam nhìn nhận, giá trị lịch sử văn hóa khu phố cổ cần được nâng tầm để tiếp tục coi trọng bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị. Công tác bảo tồn khu phố cổ đúng hướng sẽ kích hoạt hoạt động thương mại, du lịch. Từ kinh nghiệm của các quốc gia trong công tác bảo tồn di sản, tái tạo đô thị và phát triển bền vững cho thấy, quận Hoàn Kiếm nói riêng và Hà Nội nói chung đã và đang có những giải pháp hiệu quả trong việc bảo tồn, hình thành nên chính sách đặc thù - đó chính là bảo tồn di sản văn hóa trong đô thị hiện đại, với sự tham gia của cộng đồng. 

 BẢO PHƯƠNG

Print

Danh mục tin bài

«Tháng Mười Hai 2020»
T2T3T4T5T6T7CN
30
1
2
3
4
56
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031123
45678910

© BÁO VĂN HÓA ĐIỆN TỬ
Cơ quan chủ quản: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
Giấy phép Báo điện tử số: 422/GP-BTTTT cấp ngày 19.8.2016
Bản quyền thuộc về Báo Văn hóa. Mọi hành động sử dụng nội dung đăng tải trên Báo điện tử Văn hóa tại địa chỉ www.baovanhoa.vn phải có sự đồng ý bằng văn bản của Báo điện tử Văn hóa.
Liện hệ quảng cáo: 024.22415051

Tổng Biên tập: CHU THỊ THU HẰNG
Phó tổng Biên tập: PHAN THANH NAM
Tòa soạn: 124 Nguyễn Du, Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội
Điện thoại: 024.38220036 - FAX: 024.38229302
Email: baovanhoa@fpt.vn

Close 2020 Bản quyền thuộc về Báo Văn Hóa
Back To Top