Góp ý về dự án Luật phòng chống tham nhũng (sửa đổi): Dù nóng đến triệu đô nhưng nếu còn lỗ hổng, vẫn không thể đưa “củi” tham nhũng vào lò (Thứ Tư 13/06/2018 | 16:53 GMT+7)

VH- Kể một câu chuyện có kết cấu khá giống với chuyện ngụ ngôn “Lão nông và các con” nhưng diễn biến hoàn toàn bất ngờ, đại biểu Tạ Văn Hạ, Bạc Liêu đã khiến cả nghị trường bật cười trong phiên góp ý cho dự án Luật phòng, chống tham nhũng (sửa đổi) vào chiều 13.6. 

Kể chuyện “ngụ ngôn”, đại biểu Hạ nêu lên một thực tế về tài sản do tham nhũng mà có đã được hợp pháp hóa Ảnh: Quốc hội

Dẫn ra một thực tế rằng hiện nay tài sản tham nhũng, khi người tham nhũng chưa nghỉ hưu thì đứng tên họ hàng, người thân nhưng khi nghỉ hưu thì sẽ được hợp pháp hóa để chuyển nhượng lại, đại biểu Hạ nêu lên một thực tế là khối tài sản do tham nhũng mà có đã bị hợp pháp hóa và đề nghị trong những trường hợp này phải truy rõ nguồn gốc của loại tài sản này.

“Tôi xin kể một câu chuyện như thế này, có một ông bố rất nghèo ở quê, có 2 con làm quan lớn. Trước khi từ trần, ông bố mời luật sư, gọi 2 người con về dặn rằng: Bố có để lại cho các con, mỗi người 500 cây vàng. Các con ngạc nhiên quá mới hỏi rằng tại sao bố nghèo như thế mà lại có khoản tiền lớn như vậy? Người cha trả lời: Làm gì có cây nào, bố di chúc thế để đề phòng khi các con phải kê khai tài sản phát sinh, thì tài sản đó đã có nguồn gốc”. Kể chuyện cười ra nước mắt này, đại biểu Hạ mong muốn với những đối tượng kê khai tài sản không trung thực nhằm hợp pháp hóa tài sản tham nhũng thì cần phải xem xét, xử lý nghiêm.

Góp ý cho điều 36, “Về nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập (mới), trong đó có qui định “Người có nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập phải kê khai tài sản, thu nhập của mình, của vợ hoặc chồng và con chưa thành niên”, đại biểu Nguyễn Anh Trí, Hà Nội dẫn ra ví dụ là hiện nay có những cô gái mới 19 tuổi, có người mới là phó phòng, trưởng phòng mà đã sở hữu biệt phủ xây trên đất diện tích hàng ngàn m2.

 “Người dân thừa biết tài sản đó từ đâu mà có, dư luận thì xôn xao, nhiều trường hợp báo chí cũng nhiều lần đề cập song không làm gì được. Vì con thành niên thì không phải kê khai tài sản, thu nhập. Vì không có luật nên chúng ta thua về lý”, đại biểu Trí nói và đề nghị ban soạn thảo nghiên cứu, sửa đổi luật để giải quyết bất cập này. Như thế khi có dư luận, báo chí vào cuộc về khối tài sản khủng nghi do tham nhũng mà có thì có thể yêu cầu con thành niên cũng phải kê khai tài sản.

“Lò đã nóng lửa nhưng dù có nóng đến triệu độ C mà lỗ hổng trong Luật vẫn còn thì nhân dân, chính quyền cũng vẫn chưa thể đưa “củi” tham nhũng vào lò được”, đại biểu Hà Nội ví von.

Trong dự án Luật phòng, chống tham nhũng, Điều 59 dự thảo Luật Phòng chống tham nhũng (sửa đổi) đưa ra 2 phương án xử lý tài sản, thu nhập kê khai không trung thực, không giải trình một cách hợp lý là áp thuế suất 45%, hoặc xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt tiền bằng 45% giá trị của phần tài sản, thu nhập chênh lệch. Cả 2 phương án này đều không loại trừ trách nhiệm hình sự nếu các cơ quan chức năng chứng minh tài sản đó do phạm tội mà có.

Chính phủ lựa chọn phương án áp thuế 45%, xem tài sản này là khoản thu nhập vãng lai. Nếu xác định tài sản này bất hợp pháp, cơ quan chức năng sẽ thu nốt 55% còn lại.

Nội dung này khiến nhiều đại biểu quan tâm nhất. Đại biểu Đỗ Văn Bình, Hải Phòng cho rằng, ông nhất trí với việc cần thiết phải xây dựng quy định về xử lý tài sản thu nhập kê khai không trung thực hoặc tài sản thu nhập tăng thêm mà không giải trình được một cách hợp lý với những lý do như trong Tờ trình của Chính phủ. Tuy nhiên, việc xây dựng các quy định này cần phải được nghiên cứu, xem xét đảm bảo các quy định của pháp luật phù hợp với thực tiễn và có tính khả thi cao.

Đại biểu Nguyễn Anh Trí cho rằng dù lò nóng đến triệu độ nhưng nếu Luật còn lỗ hổng cũng không thể đưa củi tham nhũng vào lò Ảnh: Quốc hội

Điều 59 dự thảo luật đưa ra 2 phương án, trong cả 2 phương án thì yếu tố đầu tiên là phải có kết luận tài sản thu nhập thực tế tăng thêm mà người kê khai không giải trình được một cách hợp lý. Phương án 2 thì ngoài việc phải có kết luận giải trình không hợp lý của người kê khai thì hiện nay như trong Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tư pháp đã nêu là chưa có quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tham nhũng. Muốn thực hiện phương án này trước hết phải chờ sửa đổi, bổ sung luật.

Cũng theo đại biểu này thì ở phương án 1, trước hết phải làm rõ thế nào là giải trình không hợp lý, hiện nay trong điều kiện tài sản của mỗi người được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau, đồng thời do yếu tố tập quán tâm lý hoặc có lý do riêng mà nhiều người không muốn hoặc không công khai về tài sản và nguồn gốc tài sản. Việc giải trình tài sản thu nhập trong nhiều trường hợp sẽ khó đi đến thống nhất giữa người giải trình và cơ quan có thẩm quyền về tính hợp lý hoặc không hợp lý của tài sản. Do vậy, nhiều khả năng dẫn đến việc tranh luận, thậm chí khiếu nại kéo dài.

“Mặt khác, cứ cho là cơ quan có thẩm quyền đã kết luận được là người kê khai giải trình không hợp lý, nghĩa là người kê khai lúc này không có cơ sở để khẳng định quyền sở hữu đối với tài sản và cũng có thể tài sản này do tham nhũng mà có thì ngay trong Điều 59 lại quy định thực hiện việc đánh thuế thu nhập đối với người kê khai, nghĩa là coi tài sản trên là khoản thu nhập phát sinh của người kê khai.

Điều này dường như mâu thuẫn với sự cố gắng chứng minh của cơ quan có thẩm quyền về giải trình của người kê khai là không hợp lý, vì chứng minh xong thì lại coi tài sản thu nhập không giải trình được hợp lý như khoản thu nhập phát sinh của người kê khai để thực hiện việc đánh thuế. Còn nếu coi là khoản thu nhập phát sinh thì thực hiện việc đánh thuế theo quy định có cần nhất thiết phải quy định thêm 1 điều ở luật này? Đồng thời, khi thực hiện việc đánh thuế cũng cần phải lí giải làm rõ cơ sở của việc đánh thuế đối với loại tài sản mà lúc này được coi như khoản thu nhập phát sinh của người kê khai với mức lên đến 45%. Đề nghị Ban soạn thảo làm rõ nội dung trên”, đại biểu Bình nói.

Thu Sâm

 

Print
Tags: