Trang chủ > Văn hóa – Văn nghệ > Quyết định khởi kiện hãng đấu giá Sotheby’s: Là một việc nên làm!

1 trong 4 tác phẩm giả danh Bùi Xuân Phái xuất hiện trên trang thông tin của hãng đấu giá Sotheby's.

Vị luật sư mê tranh Phái

70 tuổi, luật sư người Mỹ Henry Gallagher đã  có 40 năm kinh nghiệm hành nghề luật và đang sở hữu một văn phòng luật lớn khá nổi tiếng tại Washington (Mỹ). Còn ở Việt Nam, Henry Gallagher cũng không phải là cái tên xa lạ. Tổ hợp phát triển doanh thương Việt Nam (VEG) do ông làm Chủ tịch là một công ty tư vấn có trụ sở chính tại Washington DC, được thành lập năm 1993 nhằm cung cấp các dịch vụ chuyên nghiệp cho các doanh nghiệp và cá nhân quan tâm tới cơ hội thương mại giữa Việt Nam và Hoa Kỳ. VEG cũng có một Văn phòng đại diện tại Hà Nội. Luật sư Henry Gallagher cũng đã có nhiều chuyến công tác tới Việt Nam, trở thành vị khách mời quen thuộc trong nhiều hoạt động  ở Việt Nam và Hoa Kỳ.

Đặc biệt, Henry Gallagher có một tình yêu rất đặc biệt dành cho Việt Nam, nghệ thuật Việt Nam và nhất là tình yêu dành cho tranh Bùi Xuân Phái. Ông có nhiều kỷ niệm sâu sắc và đã gắn cuộc đời mình với một người vợ Việt Nam. Trong một lần xem tranh Bùi Xuân Phái, Henry Gallagher như bị hút hồn và ông đã được đưa tới ngôi nhà của danh hoạ, nơi hiện giờ là một không gian tranh Bùi Xuân Phái. Cuộc gặp gỡ vượt qua những cách trở địa lý và cách ngăn thế hệ này, đặc biệt là sức hút từ những bức tranh Phái đã khiến Henry nảy  ý tưởng đưa tranh Phái ra nước ngoài, trưng bày tại Thủ đô Washington, một bảo tàng về nghệ thuật hội hoạ mà nhiều hoạ sĩ danh tiếng trên thế giới đã trưng bày tác phẩm. Hiện ông đang xúc tiến việc vận động  tài trợ cho cuộc triển lãm này. Cùng chung ý tưởng với Henry Gallagher là một phụ nữ Việt Nam, tên là Bùi Tú Ngọc. Đưa tranh Phái đến Washington, điều mà vị luật sư yêu nghệ thuật này mong muốn là sẽ mang đến cho người Mỹ một góc nhìn khác về Hà Nội, một Hà Nội trong tranh Bùi Xuân Phái. Tuy nhiên điều khiến Henry phân vân và thực sự lo lắng là những bức tranh Phái tại triển lãm này phải là tranh “xịn” và được thẩm định hẳn hoi chứ không được phép “lọt” bất cứ một tác phẩm giả danh, sao chép nào như ông đã từng biết về sự tràn lan của chúng trên thị trường Việt Nam và thế giới. Với Henry, tranh Phái là một kho tàng quý giá của Việt Nam và nó cần được bảo vệ. Ông không thể chấp nhận sự tồn tại như thách thức của vô số bức tranh giả Bùi Xuân Phái, bởi như thế là một sự xúc phạm danh tiếng của hoạ sĩ và xúc phạm uy tín của cả nền văn hoá Việt Nam.

“Đánh động” những sân chơi đấu giá không minh bạch

4 bức tranh giả trong vụ đấu giá này của  Sotheby’s chỉ là những giọt nước tràn ly. Thực tế cho thấy đang có nhiều lỗ hổng trên thị trường đấu giá quốc tế với sự xuất hiện  của không ít tác phẩm nghệ thuật, những di sản văn hoá Việt Nam trong sự chi phối và thao túng vô điều kiện của một số Việt kiều và người ngoại quốc. Những đối tượng này đã và đang thu lợi hàng chục triệu USD mỗi năm từ các tác phẩm nghệ thuật của người Việt Nam, trong khi những tác giả Việt Nam có các tác phẩm được đấu giá với mức giá cao ngất ngưởng  lại không được hưởng một chút lợi nào. Thậm chí họ cũng hoàn toàn không có thông tin về những tác phẩm được đấu giá của mình (chưa kể những tác phẩm bị giả danh). Việt Nam thì có vẻ như đương nhiên nhường hẳn sân chơi đấu giá các tác phẩm nghệ thuật cho thị trường nước ngoài. Sự chi phối, thao túng của các hãng đấu giá quốc tế với mục đích lợi nhuận được đặt  trên hết đã là nguyên nhân của hiện tượng vô số tranh giả của các danh hoạ nổi tiếng Việt Nam được đấu giá tràn lan, không kiểm soát. Tranh giả Bùi Xuân Phái  được đưa ra các sàn đấu giá khá phổ biến, không chỉ bởi Sotheby’s mà cả một số hãng đấu giá lớn khác như Christie’s.

Bởi thế, động thái quyết định khởi kiện của hoạ sĩ Bùi Thanh Phương là một việc nên làm, được đông đảo giới hội hoạ và các nhà sưu tập tranh trong nước ủng hộ. Đó không chỉ là việc để bảo vệ cái tên của riêng danh hoạ Bùi Xuân Phái mà còn vì danh dự, uy tín của cả nền mỹ thuật Việt Nam trên thị trường hội hoạ quốc tế, nhất là khi chúng ta đang hội nhập với thế giới. Rõ ràng thông tin khiếu kiện của hoạ sĩ Phương đã khiến một hãng đấu giá lớn như Sotheby’s phải “giật mình”. Cách đây gần chục năm, tác phẩm nhái bức tranh sơn dầu Bến phà ở sông Đà (thuộc sưu tập của Bảo tàng Mỹ thuật VN) của danh hoạ Bùi Xuân Phái cũng đã được hãng Christie’s đấu giá và đã được trả giá tới 47.000 USD. Tuy nhiên ngay sau khi bị phát hiện là tranh dởm, Christie’s đã vội vã hoàn lại tiền và xin lỗi khách mua. Trong trường hợp với Sotheby’s, phản ứng của hoạ sĩ Bùi Thanh Phương cũng đã góp phần “đánh động” những sàn đấu giá quốc tế có hoạt động không minh bạch khi họ miệt mài thu lợi nhuận từ việc kinh doanh “hàng giả”.

Cho dù chưa nhận được lời trả lời chính thức từ luật sư Henry Gallagher về việc có chấp nhận tham gia vụ kiện hay không nhưng hoạ sĩ Bùi Thanh Phương vẫn kiên quyết khẳng định, chắc chắn ông sẽ khởi kiện cho dù đó có rất nhiều khó khăn và chưa hề có tiền lệ tại Việt Nam. Phía luật sư Henry Gallagher, theo nguồn tin riêng của chúng tôi, ông có khả năng sẽ chấp thuận yêu cầu của hoạ sĩ Bùi Thanh Phương nếu như gia đình hoạ sĩ cung cấp được đầy đủ chứng cứ, dữ liệu đủ sức thuyết phục về sự lập lờ, không minh bạch của hãng đấu giá Sotheby’s. Tháng 11 này luật sư Henry sẽ sang công tác tại Việt Nam, và hy vọng đây sẽ là cơ hội thuận lợi để ông tiếp nhận, nắm bắt những thông tin xung quanh vụ khiếu kiện từ gia đình cố hoạ sĩ Bùi Xuân Phái.

Anh Thu

Lưu site  Trao đổi thảo luận  Bản in  Gửi email