Menu
  1. Chính trị
  2. Văn hóa
  3. Nghệ thuật
  4. Giải trí
  5. Du lịch
  6. Thể thao
  7. Gia đình
  8. Kinh tế
  9. Ẩm thực
  10. Đời sống
  11. Nhịp sống số
  12. Pháp luật
  13. Thế giới
  14. Media

Chính trị

17 Tháng Tám 2022

Lộ trình tới giải Nobel của văn chương Việt Nam: Đường xa vạn dặm...

Thứ Sáu 25/02/2022 | 10:09 GMT+7

VHO- Thông tin Việt Nam hụt đề cử Nobel văn chương do thư mời gửi đến muộn khiến dư luận xôn xao, tiếc nuối. Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam cho rằng, ông chưa nghĩ Việt Nam đã có tác giả để trao giải Nobel, nhưng việc gửi thư mời của Viện hàn lâm Thụy Điển cho thấy họ đã bắt đầu chú ý đến chúng ta.

Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Quang Thiều khẳng định, chưa có ý thức đề cử ai cho Nobel văn chương

 Có thể do những tín hiệu tích cực của văn học Việt Nam vì ngày càng có nhiều tác phẩm được xuất hiện trên thế giới, ngày càng có nhiều nhà văn của chúng ta được những giải thưởng của khu vực hay của những quốc gia khác. Mục đích của giải Nobel là kiếm tìm những giọng nói khác biệt và mới mẻ ở những vùng bị khuất lấp. Văn học chúng ta trên bản đồ thế giới là một vùng bị khuất lấp. Thư mời đề cử giải Nobel giúp tư duy lại và nhìn nhận nền văn học Việt Nam một cách đúng nhất để mỗi người viết xác lập con đường sáng tạo của mình, chứ không phải họ gửi thư là chúng ta sẽ có giải ngay.

Nếu thư mời từ Viện hàn lâm Thụy Điển không đến muộn thì sao? Ai sẽ được đề cử? Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều khẳng định: “Đến bây giờ tôi chưa có ý thức đề cử ai”. Tại sao như vậy?

Lâu nay chúng ta cứ thấy vài trường hợp như Lỗ Tấn hay Lão Xá không được tưởng thưởng xứng đáng mà Viện hàn lâm Thụy Điển lại vinh danh Cao Hành Kiện, nên cứ đoán già đoán non rằng muốn đoạt giải Nobel thì phải viết bằng tiếng Anh hoặc tiếng Pháp và phải tự do sáng tác kiểu phương Tây. Thế nhưng, khi giải Nobel gọi tên Mạc Ngôn với những tác phẩm Cao lương đỏ, Báu vật của đời, Sống đọa thác đày… đã khiến người cầm bút ở nước ta sung sướng một cách… chưng hửng. Thì ra, giải Nobel văn học đơn giản hơn chúng ta vẫn nghĩ!

Câu chuyện của Mạc Ngôn đã trực tiếp chứng minh những tiếng kêu khẩn thiết đòi hỏi tự do sáng tác chỉ giống như một kỹ năng làm dáng của những nhà văn tầm thường và… hèn nhát. Nếu một tác giả tin tưởng những điều mình viết ra thật sự chân thành giúp ích cho cuộc đời và thật sự nâng cao thẩm mỹ nhân loại thì không lời lẽ dọa nạt hoặc hành vi bạo lực nào ngăn cản được tác phẩm xuất hiện.

 Truyện Kiều” song ngữ Việt - Anh của dịch giả trẻ Nguyễn Bình

Từ lần đầu tiên trao cho Sully Prudhomme (1901) đến nay, giải Nobel văn học đã phủ sóng khắp năm châu, và càng ngày càng khiến người Việt Nam hồi hộp xen lẫn âu lo. Bao giờ Việt Nam có giải Nobel? Câu hỏi nhức nhối ấy không thể có câu trả lời, nếu các nhà văn thay vì chí tại thiên hạ lại nhăm nhăm chí tại… Hội Nhà văn Việt Nam để được chia tiền tài trợ sáng tác hoặc chuyến tham quan nước ngoài. Nguy hiểm hơn, giải thưởng văn chương của chúng ta đang có xu hướng trở thành món quà “của nhà trồng được”, cứ hồn nhiên phân phát cho các quan chức văn nghệ, bất chấp sự ngạc nhiên và phẫn nộ từ phía công chúng!

Càng mở cửa hội nhập, văn chương Việt Nam càng bộc lộ nhiều bất cập. Trung Quốc không phải buông lỏng kiểm duyệt, nhưng vẫn có những tác phẩm chống tham nhũng gay gắt như Bí thư tỉnh ủy, Tiểu nhân đắc chí hay Đoàn xe cơ quan, còn văn học nước ta mới đụng đến… chủ tịch huyện thì nhiều người đã xanh mặt. Phải sòng phẳng thú nhận với nhau, đa phần chúng ta chỉ loanh quanh viết vài thứ vuốt ve và mơn trớn, ngay cả những hội thảo văn chương cũng toàn ngôn ngữ thanh thoát ca ngợi lẫn nhau để “đắt hàng tôi trôi hàng bà” mà vắng bóng sự thẳng thắn tối thiểu của người cầm bút. Tài năng thiên bẩm đã hiếm mà còn bị thui chột bởi trăm thứ vặt vãnh, thì tác phẩm lớn chỉ có trong giấc mơ kỳ vĩ và bí mật nào đó!

Chưa cần nói đến tác phẩm xứng tầm Nobel, xin mời các nhà văn Việt Nam hãy thử đọc diễn từ Nobel của những người từng được giải thưởng này. Liệu hiện nay trong đội ngũ những nhà văn chúng ta, mấy người đủ sức viết diễn từ Nobel? Bây giờ nếu Viện Hàn lâm Thụy Điển tuyên bố nhà văn Việt Nam nào viết được diễn từ Nobel tương đương diễn từ Nobel của Quasimodo hoặc Czeslaw Milosz, sẽ đặc cách trao giải Nobel, thì nhìn qua nhìn lại cũng chưa thấy ứng viên đáng hy vọng!

Đường tới giải Nobel văn chương rất xa, nhưng chẳng phải là một lộ trình tuyệt vọng? Vì sao? Vì chúng ta đang có những công dân toàn cầu. Ngoài một số người Việt ở nước ngoài đang viết bằng tiếng Anh được dư luận quốc tế chú ý như Nguyen Thanh Viet, Linde Le hoặc Ocean Vuong, chúng ta đang có không ít cây bút trẻ sử dụng thành thục tiếng mẹ đẻ lẫn tiếng Anh. Bên cạnh trường hợp tác giả trẻ Nguyễn Bình mới đây gây ấn tượng ở giải thưởng Tác giả trẻ của Hội Nhà văn Việt Nam với tác phẩm chuyển ngữ Truyện Kiều sang tiếng Anh, thì chúng ta cũng có vài cây bút nhí tiêu biểu như Minh Anh với tác phẩm Bức tranh huyền bí.

Hụt một lần đề cử giải Nobel văn chương cũng là tín hiệu cho thấy nhiều người cầm bút Việt Nam đang mong muốn văn học nước nhà vươn lên tầm cao nhân loại. Văn chương cũng là một cuộc chạy tiếp sức, từng thế hệ nhà văn nối tiếp nhau tạo nên một nền văn chương bề thế, thì sẽ có tác giả đứng trên bệ phóng ấy mà đột phá đến giải Nobel văn chương cho Việt Nam. 

 LÊ THIẾU NHƠN

Print

Hãy Đăng nhập hoặc Đăng ký đăng nhận xét.

Danh mục bài viết

«Tháng Tám 2022»
T2T3T4T5T6T7CN
25
26
27
28
29
30
31
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18192021
22232425262728
2930311234

© BÁO VĂN HÓA ĐIỆN TỬ
Cơ quan chủ quản: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
Giấy phép Báo điện tử số: 422/GP-BTTTT cấp ngày 19.8.2016
Bản quyền thuộc về Báo Văn hóa. Mọi hành động sử dụng nội dung đăng tải trên Báo điện tử Văn hóa tại địa chỉ www.baovanhoa.vn phải có sự đồng ý bằng văn bản của Báo điện tử Văn hóa.
Liện hệ quảng cáo: 024.22415051

Phó tổng Biên tập: PHAN THANH NAM

Phó tổng Biên tập: NGUYỄN VĂN MƯỜI

Tòa soạn: 124 Nguyễn Du, Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội
Điện thoại: 024.38220036 - FAX: 024.38229302
Email: baovanhoa@fpt.vn

Close 2022 Bản quyền thuộc về Báo Văn hóa
Back To Top