Trang chủ > Di sản > Cần hơn nữa những tiếng nói bảo vệ di sản

Hội Di sản văn hóa VN đã cùng với cơ quan Bộ, ngành tổ chức hội thảo khoa học về bảo tồn và phát huy giá trị di sản Vịnh Hạ Long. Ảnh: T.L

Những ai quan tâm cũng như dõi theo từ bước khởi đầu cho đến hành trình hoạt động suốt 5 năm qua của Hội Di sản văn hóa VN (DSVH) mới thấy lời tâm sự của Chủ tịch Lưu Trần Tiêu là đúng.

“Hai không”... nhưng đã mang lại nhiều kết quả

Ngay từ đầu, vẫn biết là rất gian nan và khó khăn ở phía trước nhưng trên cơ sở phân tích Hội đã đi đến thống nhất hướng đi cho mình là Hội xã hội-nghề nghiệp với phương châm, mong muốn quy tụ những ai yêu quý di sản văn hóa dân tộc cùng đứng vào Hội để góp phần quan trọng bảo tồn và phát huy giá trị di sản của cha ông. Gác sang bên cạnh việc trong những năm đầu trụ sở của Trung ương Hội vẫn chưa “an cư lạc nghiệp”, lãnh đạo Hội cũng như Ban chấp hành không được trả lương, không phụ cấp lại phải “ba tự”: tự nguyện, tự quản và tự trang trải kinh phí, song với trách nhiệm góp phần quan trọng trong sự nghiệp bảo tồn di sản văn hóa tổ tiên, hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích, nguyên tắc tổ chức... Hội đã từng bước tạo được vị trí, uy tín trên nhiều lĩnh vực.

Thời gian 5 năm chưa phải là dài nhằm hội đủ những điều kiện để tạo nên dấu ấn quan trọng nhưng với sự nỗ lực, năng động và tìm tòi trong cách làm, nhiệm kỳ đầu hoạt động của Hội đã đạt được không ít kết quả. Nhìn lại có thể thấy, Hội đã khẩn trương thành lập các Ban chuyên môn, phân công các Ủy viên Ban chấp hành, hoàn thiện Nghị quyết Đại hội và Điều lệ Hội DSVH Việt Nam; Từng bước xây dựng cơ sở vật chất, phương tiện và điều kiện hoạt động của Hội. Trong lĩnh vực công tác tuyên truyền phát triển tổ chức Hội, hội viên trực thuộc, cho đến nay đã có gần 3.000 hội viên sinh hoạt tại 88 tổ chức Hội; 2 Liên chi hội, 80 Chi hội và 2 hội viên tập thể. Hoạt động của Hội từng bước có hiệu quả như đã cho ra đời tạp chí Thế giới Di sản, thành lập website của Hội. Trong năm năm qua, Hội đã có nhiều cố gắng trong việc phối hợp với các ngành, các địa phương và cơ quan tổ chức các sự kiện về bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hóa; phản biện xã hội về văn hóa. Đáng kể như Hội cùng với cơ quan Bộ, ngành trình Thủ tướng Chính phủ về Ngày Di sản văn hóa VN và được Thủ tướng ra quyết định lấy ngày 23 tháng 11 hằng năm là Ngày Di sản văn hóa VN. Cùng trong chiều hướng hoạt động sở trường của mình, Hội đã phối hợp với nhiều cơ quan, tổ chức nhiều hoạt động, sự kiện về tuyên truyền, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc. Chủ trì và cùng tham gia phối hợp với Bộ, ngành Trung ương và địa phương tổ chức ba cuộc hội thảo khoa học lớn nhằm làm sáng rõ những giá trị lịch sử, văn hóa tiêu biểu của địa phương... Và tham gia tổ chức nhiều hoạt động sự kiện văn hóa, xã hội gây sự quan tâm chú ý của cộng đồng.

Bên cạnh đó, như Chủ tịch Hội DSVH Việt Nam Lưu Trần Tiêu đã nhấn mạnh, 5 năm qua Hội đã tập hợp, đoàn kết và đẩy mạnh mối quan hệ hợp tác giữa các tổ chức, cá nhân trong và ngoài Hội; thúc đẩy trao đổi thông tin và kinh nghiệm hoạt động thực tiễn, bồi dưỡng nghiệp vụ, nâng cao kiến thức về di sản văn hóa, thực hiện xã hội hóa các hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản. Tham gia tư vấn, phản biện, đánh giá các đề tài, đề án, dự án về di tích lịch sử, văn hóa hoặc xây dựng những công trình có nguy cơ ảnh hưởng đến giá trị di sản văn hóa...

Sẽ tập trung đẩy mạnh phản biện xã hội về lĩnh vực văn hóa

Tuy nhiên, lãnh đạo Hội cũng cho rằng trong 5 năm qua hoạt động của Hội còn có những tồn tại, hạn chế cần sớm được khắc phục, trong đó đáng kể như Quỹ Di sản văn hóa đến nay vẫn chưa thể hoạt động. Đề cập đến phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ sắp tới, PGS.TS Đỗ Văn Trụ, Phó chủ tịch Hội kiêm Tổng thư ký cho biết, trong bản dự thảo Báo cáo trình Đại hội sắp tới đã nêu ra những giải pháp quan trọng. Đó là củng cố Ban chấp hành Trung ương Hội theo hướng tinh gọn, chất lượng và hiệu quả hơn. Sắp xếp một cách hợp lý hơn các Ban chuyên môn và mỗi Ban phải có quy chế, phân công và chương trình hoạt động cụ thể của nhiệm kỳ. Đẩy mạnh phát triển hội viên và tổ chức Hội đi đôi với việc nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức cơ sở hội viên...

Qua trao đổi với một số nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa về vai trò, trách nhiệm của Hội trong việc tham gia tư vấn, phản biện xã hội về di sản văn hóa, nhiều ý kiến còn chưa thật sự đồng thuận. Tuy nhiên, qua thực tế đã cho thấy rằng sự tham gia phản biện xã hội của Hội cũng như với tư cách là một hội viên Hội DSVH về lĩnh vực này còn khá mỏng. Nói cách khác, chưa thật sự tạo ra được dấu ấn thật sự đậm nét nhằm góp phần quan trọng bảo vệ di sản văn hóa dân tộc. Trong khi đó Hội đã, đang và sẽ quy tụ được nhiều nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa, kiến trúc, khảo cổ... có uy tín để cùng nhau đồng thuận trách nhiệm góp chung tiếng nói để bảo vệ di sản trước những sức ép từ những mâu thuẫn giữa bảo tồn và phát triển. Và đây được xem là một trong những thế mạnh của Hội. Phó chủ tịch Hội Đỗ Văn Trụ cho biết, đây cũng được xem là vấn đề trọng tâm của nhiệm kỳ tới theo đó sẽ xác định đẩy mạnh hoạt động phản biện xã hội trong lĩnh vực di sản văn hóa.

...Phải lấy kết quả gìn giữ, phát huy di sản văn hóa, tuyên truyền quảng bá sâu rộng những giá trị quý báu của di sản văn hóa để giáo dục mỗi công dân có ý thức tự giác thực hành nếp sống văn hóa của bản thân, trong gia đình và ở nơi công cộng, qua đó xây dựng môi trường văn hóa. Phải lấy kết quả xây dựng môi trường văn hóa thúc đẩy, tạo điều kiện khách quan cho việc mở rộng và nâng cao chất lượng các hoạt động bảo tồn và phát huy di sản văn hóa. (Nguyên Bí thư  Trung ương Đảng, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Khánh-Chủ tịch danh dự Hội DSVH Việt Nam)

Lâm Sơn

Lưu site  Trao đổi thảo luận  Bản in  Gửi email