Độc đáo bộ sưu tập Văn hóa Chămpa và Văn hóa Óc Eo
(13/01/2010)
|
|
Bệ tượng thờ 9 vị thần
|
(VH)- Sáng qua, 12.1, Bảo tàng Lịch sử Việt Nam – Chi nhánh TP.HCM đã khai trương hai phòng trưng bày mẫu Văn hóa Chămpa và Văn hóa Óc Eo với 439 hiện vật nghệ thuật, điêu khắc bằng vàng, bạc, đá quý, gốm, gỗ, sa thạch..., trong đó có một số hiện vật lần đầu tiên giới thiệu đến công chúng.
Đây là kết quả của mối quan hệ hợp tác trong lĩnh vực bảo tàng giữa hai Chính phủ Pháp và Việt Nam từ 2005 đến nay.
Với khoảng trên 90 tác phẩm điêu khắc và hiện vật, bộ sưu tập Văn hóa Chămpa khu vực miền Trung Việt Nam hiện nay của Bảo tàng Lịch sử Việt Nam – Chi nhánh TP.HCM (LSVN - CN TP.HCM) trở thành một trong những bộ sưu tập đầy đủ nhất thế giới hiện nay về Văn hóa Chămpa, bên cạnh các bộ sưu tập của Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng, Bảo tàng LSVN tại Hà Nội.
Bộ sưu tập có những hiện vật bằng đồng, chủ yếu là các tượng Phật đẹp và có giá trị mà không một bảo tàng nào khác trên thế giới có được như tại Bảo tàng LSVN - CN TP.HCM. Với sự hướng dẫn của các chuyên gia khảo cổ người Pháp, các bức tượng được trưng bày trong các tủ kính theo lối hài hòa giữa tín ngưỡng và văn hóa. Tiêu biểu nhất là tượng phật Đông Dương ở thế kỷ 8-9, tìm thấy ở Quảng Nam, được các chuyên gia trong và ngoài nước đánh giá là một tuyệt tác nghệ thuật. Tác phẩm này đã được Hội đồng Khoa học của Bộ VHTTDL công nhận là bảo vật quốc gia, đã được đưa đi triển lãm nhiều nơi trên thế giới như Pháp, Bỉ, Áo... Ngoài ra còn có một số hiện vật thờ cúng bằng đồng, vàng, bạc có giá trị khác.
Toàn bộ bộ sưu tập về Văn hóa Chămpa với nhiều hiện vật bằng đồng cổ, gốm, đá,... giai đoạn thế kỷ 7-8 của Bảo tàng LSVN - CN TP.HCM đã khái quát được một cái nhìn tổng quan về nghệ thuật Chămpa cho đến thế kỷ 15.
Đồ trang sức bằng đá quý và bán đá quý
Đối với bộ sưu tập Văn hóa Óc Eo (tỉnh An Giang) và thời kỳ hậu Óc Eo (chủ yếu là thế kỷ 1– 7), bao gồm các hiện vật được tìm thấy ở vùng đồng bằng sông Cửu Long do nhà khảo cổ học người Pháp Louis Malleret sưu tầm và khai quật ở vùng đất Nam Bộ được đánh giá là những minh chứng về sự giao thương giữa đồng bằng sông Cửu Long với Ấn Độ, các nước khu vực và thế giới đã được thiết lập từ thời kỳ này.
Bộ sưu tập được các chuyên gia người Pháp sắp xếp theo nhiều chủ đề như đồ sinh hoạt gồm rìu, bàn xoa, dọi xe chỉ, công cụ, chì lưới, bình, ly có chân...; nhóm hiện vật kiến trúc bằng gạch, đá gồm đầu sư tử, các phù điêu chạm mặt người, vật đựng lễ vật, bức chạm,... thể hiện trình độ cao trong kỹ thuật xây dựng; các tủ đồ đồng và đồ nghề kim hoàn gồm các loại tượng nhỏ, nhạc cụ, trang sức, các dụng cụ làm kim hoàn như khuôn đúc, nồi nấu kim loại...
Trong đó, có những hiện vật trang sức bằng đá quý và thủy tinh cho phép các nhà nghiên cứu kết luận, ngay từ thời đó, nhu cầu thẩm mỹ của cư dân Óc Eo đã đạt đến trình độ khá cao, thể hiện qua các loại trang sức như hoa tai đá, nhẫn đá,... vô cùng đa dạng, hình thức rất lạ và đẹp mắt. Bên cạnh đó là những hiện vật bằng vàng như khuyên tai, vòng tay, nhẫn, hạt chuỗi, lin ga, mảnh vàng hình hoa,... Đặc biệt là những chiếc nhẫn chạm hình bò thần Nandin và khắc chữ Phạn đã minh chứng rằng Văn hóa Óc Eo đã có sự giao thoa ảnh hưởng của Văn hóa Ấn Độ. Tiêu biểu nhất là đồng tiền vàng La Mã thế kỷ 2, những đồng tiền bằng bạc và nhiều mảnh được cắt nhỏ thể hiện sự giao lưu kinh tế thương mại giữa cư dân Văn hóa Óc Eo với các nước trong khu vực cũng như thế giới đã hình thành.
Các hiện vật liên quan đến Văn hóa Óc Eo và hậu Óc Eo được biết đến từ thế kỷ XIX, nhưng đến thế kỷ XX mới được khai quật, sưu tầm đầy đủ nhất.
Hoàng Hải
|
Lưu site
Trao đổi thảo luận
Bản in
Gửi email
