Trang chủ > Mỹ thuật - Nhiếp ảnh > Triển lãm ảnh đương đại của 42 quốc gia tại Hà Nội

Di chứng da cam. Ảnh: Phạm Thị Thu

Đây là kết quả của hai cuộc thi và trưng bày ảnh mang tính truyền thống của FIAP, một là ảnh đen trắng, hai là ảnh cho giới trẻ do FIAP tổ chức.

Sẽ có cả dòng ảnh siêu thực

Ảnh của 42 quốc gia thành viên đang song hành theo hai dòng nhiếp ảnh: ảnh chụp trực tiếp và ảnh kỹ xảo, có người còn gọi hai dòng ảnh này là ảnh hiện thực và ảnh siêu thực, hoặc ảnh chụp và ảnh nghệ thuật số...

Nhiếp ảnh hiện thực là dòng nhiếp ảnh tôn trọng tính nguyên bản của đối tượng thể hiện. Nó không chấp nhận các thủ pháp kỹ thuật, kỹ xảo làm thay đổi nội dung và hình thức bức ảnh. Người ta coi những tấm phim gốc, file ảnh gốc là sự bảo đảm cho tính trung thực của nhiếp ảnh. Ở phương diện lịch sử, người ta coi những bức ảnh đó là tài liệu lịch sử, là chứng cứ của sự thật. Ở góc độ nghệ thuật, nó là những hình ảnh điển hình mang tính cụ thể và khái quát hiện thực xã hội...

Còn nhiếp ảnh kỹ xảo, không phải tới ngày nay khi có công nghệ kỹ thuật số nó mới nảy sinh, mà thực sự nó được sinh ra đồng thời với máy chụp ảnh và máy phóng ảnh. Khi đó các nhà nhiếp ảnh làm ra tác phẩm ảnh với các thao tác thủ công.

Trong số này có nhiều họa sĩ cầm máy ảnh trực tiếp vào buồng tối làm ảnh. Họ muốn ý tưởng của mình không bị gò bó bởi đối tượng cụ thể, không gian cụ thể trong ảnh. Họ muốn thêm bớt, thay đổi bố cục, nội dung, ý tưởng bức ảnh.

Do đó, họ đã sử dụng các biện pháp kỹ thuật, chắp ghép, che chắn ánh sáng khi phóng ảnh, nhằm tạo ra một bức ảnh mới từ một hoặc nhiều bức ảnh gốc có sẵn. Loại ảnh này là sự hòa trộn giữa thực và hư, mượn thực nói hư, mượn hư nói thực. Các nhà nhiếp ảnh theo trường phái này tuyên bố công khai ý định của họ trong sáng tạo nhiếp ảnh “Siêu thực”.

Một hiện thực đời sống sinh động

Qua ảnh của các tác giả gửi tới cuộc thi, kể cả ảnh của Việt Nam, Trung Quốc, người xem thấy đối tượng thể hiện của ảnh trước hết là con người, kế đến là cảnh sắc thiên nhiên và cuộc sống xã hội đang tồn tại ở đất nước họ hoặc là ở đất nước khác mà tác giả được tiếp xúc hoặc được sống và trải nghiệm.

Bộ ảnh của Scotland đoạt cúp FIAP là những ảnh chụp về thể thao, như bóng đá, đua ngựa, đua môtô v.v... Với những bức ảnh này, các yếu tố góc chụp, thời cơ bấm máy, độ nét.... được thực hiện hoàn hảo, diễn đạt rất tốt cái động, sự gay cấn, sự khó khăn của vận động viên. Các nhà nhiếp ảnh Scotland vượt qua những thách thức nghề nghiệp, làm chủ được tình huống, làm chủ được phương tiện nhiếp ảnh thể hiện thành công niềm say mê thể thao và lòng yêu cuộc sống của con người.

Cùng với bộ ảnh này,  người ta thấy bộ ảnh “Vượt khó” của Việt Nam đoạt huy chương vàng nói về những người khuyết tật, trong đó có cảnh các em nhỏ bị chất độc da cam. Đây là bộ ảnh có nội dung nhân văn sâu sắc gợi cho người xem một nỗi đau và một sự đồng cảm vươn lên giành lấy sự sống...

Tại cuộc thi này, số lượng ảnh kỹ xảo không nhiều (khoảng 1/10 tổng số ảnh dự thi), chủ đề ảnh cũng không phức tạp, bí hiểm. Phần lớn ảnh của loại hình nhiếp ảnh này tập trung vào các vấn đề mang tính triết lý nhân sinh như: tình mẫu tử, lòng trắc ẩn, sự vị tha, niềm tin và sự thất vọng, nỗi cô đơn và niềm hạnh phúc, cái sống và cái chết, tình yêu và lòng hận thù v.v...

Bức ảnh Thần linh (Ghostly) của Hans Dieter Perter, Cộng hòa Liên bang Đức được HCV của Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam là một thành công trong ý tưởng và thủ pháp nghệ thuật. Đó là hình ảnh một người trần thế dáng vẻ của một nhà sư rõ nét và hình ảnh của một vị thần hơi mờ đồng hiện giữa bối cảnh hư ảo dồn ép của các ô cửa, các khung nhà cao tầng đan xen với cuộc sống vội vã đến chóng mặt, mà mọi sự hiện hữu ấy theo triết lý của mọi tôn giáo cũng chỉ là hư ảo mà thôi.

Phải chăng tôn giáo không là một thực tại, phải chăng triết lý của các tôn giáo không phải là một vấn đề nhân sinh? Ở một mức độ nào đó, nhiếp ảnh kỹ xảo có thể biểu đạt được các ý tưởng, các chính kiến khác nhau của tác giả về thế giới quanh ta.

Ảnh của 42 hội thành viên quốc gia là 42 vẻ đẹp khác nhau. Tuy nhiên người xem cũng nhận ra được đặc điểm của một số quốc gia và một số châu lục. Châu Âu vẫn có cái nhìn và các thủ pháp táo bạo trong ảnh. Châu Á có lối thể hiện tế nhị và mềm mại. Kỹ thuật, kỹ xảo ảnh của mọi châu lục khá tương đồng.

Nhìn chung vấn đề kỹ thuật không còn là chuyện lớn của các nhà nhiếp ảnh thế giới, với nhiếp ảnh đương đại vấn đề lớn vẫn là sự tìm tòi ý tưởng, sự sáng tạo hình tượng các tác phẩm ảnh. Phải nói rằng, bằng nhiều khám phá các nhà nhiếp ảnh quốc tế đã đưa đến cho người xem một thế giới hình ảnh đa dạng và sinh động. Sự cảm nhận của họ mang đầy tính nhân văn và bác ái.

Chu Chí Thành

Lưu site  Trao đổi thảo luận  Bản in  Gửi email