Trang chủ > Văn hóa – Văn nghệ > Văn hoá vùng, miền hội tụ và tỏa sáng

Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh tại lễ khai mạc. Ảnh: T.Huấn

Tới dự có Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh, Bộ trưởng Bộ VH, TT & DL Hoàng Tuấn Anh... cùng lãnh đạo các Bộ, ban , ngành TƯ và Hà Nội; hàng trăm  nghệ sĩ, nghệ nhân các dân tộc đến từ 20 tỉnh, thành đại diện các vùng, miền trong cả nước và đông đảo công chúng thủ đô. Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh đánh trống khai mạc ngày hội.

Không gì  thay thế được bản sắc quê hương

Một không gian nhỏ của ngày hội, nơi dàn nhạc ngũ âm dân tộc Khmer tỉnh An Giang đang tấu lên những giai điệu quyến rũ đã khiến nhiều người dừng bước. Cuốn hút bởi tiết tấu hay, mới lạ của loại hình nhạc cụ độc đáo này, và cuốn hút cũng bởi 5 nghệ nhân tham gia dàn nhạc là những gương mặt thật đặc biệt. Ông nội Chan Se và cháu nội Chan Môn đến từ xã Hồ Lâm, huyện Tri Tôn (An Giang) cùng là hai tay trống điêu luyện, cũng là những hạt nhân không thể thiếu của dàn nhạc. Vốn mê âm nhạc dân tộc từ nhỏ, lại được truyền thêm ngọn lửa nhiệt huyết từ ông, cậu bé người Khmer Chan Môn mới học lớp 5 nhưng đã có một thời gian không ngắn biết chơi và chơi hăng loại hình nhạc cụ này. 3 thành viên còn lại trong dàn nhạc cũng đều là những bạn học đồng lứa với Chan Môn. Cùng chung niềm say mê loại hình âm nhạc mang đậm bản sắc dân tộc, ngoài giờ học, Chan Môn và các bạn đã dành thời gian để học chơi những nhạc cụ truyền thống của người Khmer từ các bậc nghệ nhân cao tuổi, và học ở trong chùa.

Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh  đánh trống khai mạc.Ảnh: T.Huấn

Cô gái dân tộc S’Tiêng Điểu Thị Kim Anh (24 tuổi, đến từ xã Minh Lập, huyện Trơn Thành, tỉnh Bình Phước)- một trong hai “vai” chính của bài dân ca S’Tiêng “Cô gái xinh đẹp” lại khiêm tốn nép mình trong không gian trưng bày văn hoá dân tộc S’Tiêng để  giới thiệu về bộ trang phục S’Tiêng truyền thống được chính tay mẹ cô dệt nên. Dù nói sõi tiếng phổ thông nhưng với cô gái này, sử dụng tiếng S’Tiêng trong mọi sinh hoạt, giao tiếp hằng ngày vẫn là một điều rất thiêng liêng. Bởi đó chính là bản sắc, là chiếc nôi nuôi dưỡng truyền thống trong mỗi người con S’Tiêng từ khi cất tiếng khóc chào đời.

Với những con người ấy, không có gì có thể thay thế được bản sắc quê hương. Bởi họ đã lớn lên từ chính dòng sữa nguồn bản sắc này. TS. Trần Hữu Sơn (GĐ Sở VH, TT & DL Lào Cai) cho biết, đã một thời ở nhiều bản làng người Dao tại Lào Cai, người ta đã xem nhiều giá trị văn hoá mang ý nghĩa cội nguồn tâm linh, tín ngưỡng  như những điều cấm, thói mê tín dị đoan. Song những nhận thức sai lầm dẫn đến hành động cực đoan là cấm đoán ấy không thể cắt đứt mạch ngầm nuôi dưỡng truyền thống văn hoá trong mỗi cộng đồng dân tộc. Bởi đó chính là bản sắc, là những giá trị không gì có thể thay thế.

Lễ hội “Mừng lúa mới” của người Cơ Tu (Quảng Nam). Ảnh: Q.Nga

Múa “Chôm chiểng” của dân tộc Thái (Yên Bái)

Nhiều sáng tạo mới cũng bắt nguồn từ hai chữ “bản sắc” này. Lê Hoài Thương, cô gái trong điệu múa Đàn Ta lư của người Pacô- Vân Kiều (Quảng Trị)  cho hay, điệu múa mới được sáng tác, dàn dựng này được bắt nguồn chính từ bản sắc của dân tộc Pacô- Vân Kiều. Đàn Ta lư được người Pacô- Vân Kiều  sáng chế và đã trở thành loại nhạc cụ truyền thống, gắn với mọi nỗi buồn, niềm vui và đi đâu, làm gì thì người Pacô- Vân Kiều, đặc biệt là các cô gái vẫn luôn mang cây đàn bên mình. Để có được điệu múa về cây đàn độc đáo ấy, các nhà sáng tác đã phải tìm đến tận vùng bản, làng có người Pacô- Vân Kiều sinh sống để sưu tầm, ghi chép về “lý lịch”  cây đàn, về những điệu múa truyền thống đã tồn tại lâu đời trong bản sắc văn hoá của tộc người này.

Múa “Đón lúa mới” – Dân tộc Vân Kiều, Quảng Trị. Ảnh: T.Huấn

Ắp đầy hơi thở cuộc sống các vùng, miền

Chính vì không gì  thay thế được nên mỗi nghệ sĩ, nghệ nhân tham gia ngày hội đều mang trong mình niềm vui được đem bản sắc độc đáo của dân tộc, quê hương đi trình diễn. Cũng đã lâu công chúng Thủ đô mới có dịp được hoà mình trong một không khí sôi động, đa âm sắc đến vậy. Ngày hội đã mang đến một không gian để những bản sắc ngàn đời của mỗi dân tộc, mỗi vùng, miền thêm một lần nữa được tôn vinh qua các hoạt động giao lưu nghệ thuật truyền thống, trình diễn trang phục dân tộc, lễ hội và trò chơi dân gian, ẩm thực Thăng Long- Hà Nội...

Đặc biệt là không gian triển lãm “Nét đặc trưng văn hoá các vùng, miền” với hàng ngàn hiện vật, tư liệu, hình ảnh... được bài trí như  minh chứng sống động cho những nét văn hoá bản sắc được hun đúc từ ngàn đời. Một Hà Nội bảng lảng kiêu kỳ trong nét văn hoá vàng son của ngàn năm văn hiến. Một hương sắc Lào Cai của vùng núi Tây Bắc  với những bộ trang phục truyền thống của người Dao, những nhạc cụ trong vũ điệu trống Dao sôi động,  những bức tranh thờ cổ quý hiếm có từ hàng trăm năm. Một Quảng Nam với nét văn hoá gắn kết giữa rừng và biển. Một vùng sông nước Nam Bộ  với đặc trưng văn hoá các dân tộc Chăm, Hoa, Khmer. Một Bình Phước với không gian đậm chất văn hoá S’Tiêng. Đắk Nông, Đắk Lắk, Kon Tum mang dáng dấp núi rừng Tây Nguyên hùng vĩ... Có nhiều hiện vật độc đáo mà công chúng Thủ đô lần đầu tiên được chứng kiến như những chiếc áo, khố, chăn được người Pacô làm nên từ vỏ cây rừng; những bộ đàn đá S’Tiêng,  khung dệt vải thổ cẩm Ninh Thuận... Không gian trưng  bày của Bảo tàng Văn hoá các dân tộc VN, Bảo tàng Mỹ thuật VN cũng điểm thêm những sắc màu độc đáo trong khung tranh ắp đầy hơi thở cuộc sống các vùng, miền.

Thật đúng là một dịp hội tụ để tỏa sáng.

Hà Phương

Lưu site  Trao đổi thảo luận  Bản in  Gửi email