Trang chủ > Văn hóa – Văn nghệ > Kinh nghiệm quản lý tài chính trong lĩnh vực VH,TT&DL của CHLB Đức: Đa dạng, đa hình thức và đáp ứng nhiều loại đối tượng (*)

Đón đoàn tại sân bay Frankfurt là anh Phương người của Viethaus đã có gần 20 năm học tập và làm việc tại CHLB Đức. Viethaus (tức Nhà Việt) là Trung tâm Xúc tiến đầu tư, thương mại, văn hóa và du lịch Việt Nam tại CHLB Đức, từng được báo chí Đức ca ngợi là “Tâm hồn Việt Nam giữa trái tim Berlin”. Mặc dù mới khai trương chỉ vài tháng nhưng đã có rất nhiều người trong và ngoài nước biết đến Viethaus. Dừng chân tại Viethaus mấy ngày, tôi rất thích thú để tâm quan sát mô hình này. Được thành lập bởi hai nhà đầu tư chính là Sasco (tại Việt Nam) và Hmsky (của người Việt Nam tại Đức), đây là dự án đầu tư ra nước ngoài đầu tiên của VN được Chính phủ cấp phép. Nơi đây đã từng diễn ra nhiều sự kiện lớn, là tâm điểm gặp gỡ của đông đảo các giới, các cấp, các ngành từ trung ương đến địa phương của Việt Nam và Đức. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng đã từng ghé thăm nơi đây. Các lĩnh vực kinh doanh và hoạt động của Viethaus rất phong phú, bao gồm khách sạn, nhà hàng, khu trưng bày xúc tiến, giới thiệu bán các sản phẩm Việt Nam, các dịch vụ kinh doanh dưới nhiều hình thức đan quyện nhau với một tổng thể chung trong Ngôi nhà Việt cho tất cả mọi người...

Trong thời gian ở CHLB Đức, đoàn đã trực tiếp đi tham quan, khảo sát và tìm hiểu tại nhiều địa danh nổi tiếng, các di tích, thư viện, trường đại học... thuộc các thành phố Berlin, Frankfurt và thành phố hội chợ Leipzig.

Tìm hiểu cơ chế chính sách, kinh nghiệm quản lý

Chính sách giá vé vào tham quan di tích:

- Giá vé vào tham quan các công trình văn hóa hết sức đa dạng và phong phú về hình thức. Ví dụ Altes Museum – State Museums of Berlin gồm: Vé tham quan công trình là 8 euro, giảm giá 4 euro; Vé tham quan theo ngày 15 euro, giảm giá 7,5 euro; Vé theo mùa không có triển lãm đặc biệt 40 euro, giảm giá 20 euro; Vé theo mùa có triển lãm đặc biệt 80 euro giảm giá, 40 euro; Vé thăm 3 ngày có giá trị cho 50 bảo tàng ở Berlin và không có triển lãm đặc biệt 19 euro, giảm giá 9,5 euro; Trẻ em dưới 16 tuổi và tất cả các khách vào tham quan bảo tàng trước khi bảo tàng đóng của 4 giờ vào thứ sáu hằng tuần sẽ được miễn vé vào tham quan.

- Khi tham quan bảo tàng sẽ được cấp thiết bị hướng dẫn bằng vô tuyến điện (radio) đã nằm trong giá vé. Trong trường hợp miễn vé vào tham quan, nếu sử dụng thiết bị hướng dẫn sẽ phải trả phí dịch vụ.

Chính sách văn hóa gắn liền với du lịch:

- Người Đức rất coi trọng bảo tồn, tôn tạo các di tích văn hóa trên toàn lãnh thổ và gắn các di tích với hoạt động du lịch. Do làm tốt công tác này nên hằng  năm, số khách nước ngoài đến Đức rất đông và còn quay lại nhiều lần do có nhiều công trình văn hóa hấp dẫn, phong cách phục vụ chu đáo tận tình, không có sự phân biệt giữa người Đức với người nước ngoài.

- Sau chiến tranh thế giới thứ II rất nhiều công trình văn hóa bị phá huỷ toàn bộ hoặc bị phá hủy một phần. Tuy nhiên người Đức vẫn coi trọng bảo quản, giữ gìn, trưng bày các hiện vật nguyên gốc, cũng như kết hợp trưng bày các hiện vật phục chế (ở nơi riêng biệt), Ví dụ tại Lâu đài Charlottenburg, toàn bộ tầng 1 là trưng bày các hiện vật nguyên gốc có giá trị lịch sử, văn hóa, còn toàn bộ tầng 2 là trưng bày các hiện vật đã được phục chế, mô phỏng.

- Việc thuyết minh, hướng dẫn theo truyền thống cổ điển đã không còn mà được thay thế bằng thiết bị vô tuyến điện, dễ sử dụng, có thể lựa chọn 1 trong năm ngôn ngữ phổ biến trên thế giới. Tại mỗi địa điểm  tham quan đều có người làm nhiệm vụ canh giữ, bảo vệ và hướng dẫn khách tham quan tận tình khi có nhu cầu. Với phong cách phục vụ hiện đại, đã thu hút được nhiều khách tham quan và để lại ấn tượng tốt về đất nước, con người và các di sản  văn hóa của nước Đức. Đây chính là sức thu hút khách quay trở lại Đức nhiều lần (khác với Việt Nam, khách hầu như chỉ đến 1 lần và không quay trở lại).

Chính sách trợ cấp các nhà hát:

- Các nhà hát truyền thống của Đức đều là nhà hát công lập, được ngân sách nhà nước hỗ trợ hằng năm. CHLB Đức có chính sách trợ cấp cho các nhà hát hằng năm, sau khi được Quốc hội thông qua ngân sách sẽ được thông báo và cấp thẳng cho nhà hát. Căn cứ vào ngân sách nhà nước hỗ trợ hằng năm, các nhà hát đều đưa ra chiến lược kinh doanh hợp lý để tăng thu nhập thêm cho diễn viên. Nếu nhà hát không hoàn thành nhiệm vụ được giao (theo kết quả đánh giá cuối năm) thì năm tiếp theo sẽ bị cắt giảm một phần ngân sách.

Chính sách tuyên truyền quảng bá:

- Người Đức làm rất tốt chính sách tuyên truyền quảng bá du lịch gắn liền với tham quan các công trình, kiến trúc văn hóa. Thông qua nhiều hình thức tiếp thị từ con người, dịch vụ, thông tin công cộng, tờ gấp, hệ thống giao thông công cộng,... và thường  xuyên bảo tồn, tôn tạo các công trình văn hóa.

Chính sách phát triển cơ sở hạ tầng:

- Người Đức đã rất chú trọng phát triển đến độ hoàn thiện các cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch như có hệ thống khách sạn đáp ứng cho mọi đối tượng, có hệ thống đường cao tốc trải dài khắp đất nước cho phép chạy xe ôtô với tốc độ không hạn chế, thường là 140km/h, đối với thanh niên chạy xe đến tốc độ 200km/h. Ngoài ra còn có rất nhiều phương tiện công cộng khác như xe bus, xe điện, tàu điện ngầm, xe hỏa ICE chạy với tốc độ trên 300km/giờ, phương tiện thông tin liên lạc hiện đại... Với hệ thống cơ sở hạ tầng hoàn thiện, việc đi lại giữa các thành phố hay giữa các nước là một việc hết sức đơn giản, không mất nhiều công sức, tiền bạc và thời gian.

Chính sách hoàn thuế VAT:

- Chính sách hoàn thuế VAT đã được  thực hiện ở 45 nước trên thế giới, trong đó có CHLB Đức. Đây là một trong những chính sách gián tiếp để đẩy mạnh tiêu thụ hàng hóa, phát triển du lịch, cải thiện việc làm và mục đích cuối cùng là phát triển kinh tế. Điều kiện để hoàn thuế VAT là Nhà nước phải kiểm soát được cơ sở bán lẻ có chức năng hoàn thuế. Đó là:

+ Mua hàng phải có chứng từ hóa đơn được hoàn thuế do cơ quan tài chính cấp mã số hóa đơn.

+ Khi xuất cảnh phải trình hóa đơn mua hàng cùng với sản phẩm để bộ phận hải quan xác nhận là đã xuất ra khỏi nước sở tại.

+ Sau khi được hải quan xác nhận, khách xuất cảnh ra quầy thu ngân nhận lại tiền hoàn thuế.

- Công việc này CHLB Đức làm rất thuận lợi, rõ ràng, tạo điều kiện cho khách đến Đức mua hàng  hóa và tạo nên hình ảnh thu hút khách quay trở lại Đức nhiều lần. Ở các nước châu Á thì Singapore cũng đã làm tốt chính sách này, nên đã làm tăng mua sắm lên 30%.

Đoàn công tác “nghiên cứu chính sách, kinh nghiệm quản lý tài chính trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch trong cơ chế thị trường” của một đất nước phát triển ở châu Âu. Qua chuyến công tác, đoàn đã học hỏi được nhiều kinh nghiệm trong việc xây dựng chính sách thu, quản lý vé tham quan các công trình văn hóa, di tích theo hướng đa dạng, đa hình thức và có thể đáp ứng cho nhiều đối tượng trong xã hội; học tập được cơ chế hỗ trợ các nhà hát truyền thống gắn liền với nhiệm vụ và chiến lược kinh doanh hằng năm; hiểu được tầm quan trọng của sự gắn kết giữa văn hóa – du lịch và các phương tiện đi kèm là chính sách tuyên truyền, quảng bá, cơ sở hạ tầng, cung cấp dịch vụ, trùng tu, tôn tạo di tích v.v...

Việc tìm hiểu, nghiên cứu, so sánh sự giống nhau và khác nhau về mặt cơ chế chính sách về văn hóa – du lịch của hai nước Việt Nam và CHLB Đức qua chuyến khảo sát, nghiên cứu là cơ sở để đề xuất một số cơ chế chính sách mới phục vụ công tác quản lý tài chính và hội nhập quốc tế của ngành văn hóa, thể thao và du lịch.

(*) Đầu đề do Toà soạn đặt.

Nguyễn Danh Ngà

Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch-Tài chính, Bộ VH, TT&DL

Lưu site  Trao đổi thảo luận  Bản in  Gửi email