Trang chủ > Văn hóa – Văn nghệ > Tìm giải pháp khắc phục những khó khăn “muôn thủa”

Tại phòng đọc Thư viện Hà Nội

Đây sẽ là diễn đàn quan trọng của đội ngũ làm công tác thư viện trong cả nước, nơi chia sẻ những thành tích, khó khăn trong 5 năm qua. Bà Nguyễn Thị Thanh Mai , Vụ trưởng Vụ Thư viện, Bộ VHTTDL cho biết:

- 5 năm qua,  hệ thống thư viện công cộng đã nỗ lực vượt qua nhiều khó khăn để tổ chức hoạt động với  nhiều hình thức thiết thực, hiệu quả; phối hợp với nhiều cấp, nhiều ngành phát triển mạng lưới thư viện và  xây dựng phong trào đọc sách báo, đáp ứng nhu cầu thông tin, tri thức của mọi tầng lớp nhân dân...

Công tác xây dựng vốn tài liệu thư viện luôn được đánh giá là nền tảng khẳng định sức mạnh, chất lượng của hoạt động thư viện. Xin bà cho biết trong những năm qua, công tác này đã phát triển ra sao?

- Trong điều kiện kinh phí còn eo hẹp, nhiều thư viện đã có chính sách hợp lý để xây dựng và phát triển vốn tài liệu. Đến nay, bình quân số bản sách của thư viện tỉnh là 160.000 bản/thư viện, so với 5 năm trước chỉ là 130.000 bản; ở cấp huyện là 10.000 bản/thư viện, 5 năm trước là 7.000 bản. Bình quân số bản sách/người dân trong các thư viện công cộng hiện nay đạt 0,35 bản.

Bên cạnh loại hình tài liệu truyền thống, các thư viện tỉnh cùng với tốc độ tin học hóa nhanh chóng đã  bổ sung các dạng tài liệu điện tử, tăng cường kết nối Internet ... Một số nơi đã đầu tư sưu tầm, bổ sung vốn tài liệu Hán Nôm - di sản thư tịch quý hiếm của cha ông để lại và thực hiện số hóa tài liệu vốn tài liệu này cùng nhiều tài liệu giá trị khác. Nhờ đó, chất lượng vốn tài liệu thư viện đã cải thiện rõ rệt. 

Vấn đề nan giải luôn được nhắc đến là câu chuyện đội ngũ cán bộ thư viện vừa thiếu lại vừa yếu, nhất là tại tuyến thư viện cơ sở. 5 năm qua, vấn đề này đã khắc phục ra sao?

- Đó chính là trăn trở lớn của ngành thư viện. 5 năm qua, có thể nhận thấy bước phát triển mới của đội ngũ những người làm công tác thư viện trong toàn hệ thống. Đó là sự phát triển về số lượng, từ bình quân 21 cán bộ/ thư viện ở cấp tỉnh năm 2006 lên 25 cán bộ/ thư viện năm 2010; ở cấp huyện từ bình quân 1,4 cán bộ/ thư viện năm 2006 lên 1,6 cán bộ năm 2010. Sự trưởng thành, chuyển giao thế hệ trong đội ngũ cán bộ thư viện toàn hệ thống cũng đang diễn ra rất mạnh mẽ. Đáng chú ý là đội ngũ này đã có sự nâng cao đáng kể về trình độ. Từ 2006- 2007, bằng nguồn kinh phí của Chương trình Mục tiêu quốc gia về văn hóa, Vụ Thư viện đã tổ chức 30 lớp bồi dưỡng kiến thức quản lý, chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng tổ chức các dịch vụ thư viện... cho trên 1.500 lượt cán bộ (bao gồm cả cấp tỉnh, huyện và xã/cơ sở). Bình quân mỗi năm tổ chức 6 lớp, mỗi lớp 50 học viên.

Với tư cách một nhà quản lý, bà nhận định như thế nào về những khó khăn mà toàn hệ thống sẽ phải nỗ lực vượt qua trong những năm tiếp theo?

- Đó vẫn là những khó khăn “muôn thủa” về cơ sở vật chất, trang thiết bị, kinh phí hoạt động. Mạng lưới thư viện cấp huyện, một mắt xích quan trọng và có số lượng lớn nhất trong hệ thống thư viện công cộng mặc dù đã có bước đột phá về mô hình tổ chức song cho đến nay vẫn gặp một khó khăn kéo dài, đó là tổ chức bộ máy không thống nhất, trực thuộc 3 cơ quan UBND, phòng VHTT, Trung tâm văn hóa; biên chế cán bộ quá ít; kinh phí cho bổ sung sách báo không đầy đủ, không thường xuyên, thậm chí có khoảng 17%  số thư viện không được cấp. Ở cấp xã và cơ sở, mạng lưới thư viện tuy phát triển nhanh song chưa bền vững.

Điều đáng nói là, mặc dù các thư viện đã cố gắng để nâng cao hiệu quả hoạt động song vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu của bạn đọc và yêu cầu phát triển của ngành. So với các nước phát triển trong khu vực thì ở ta vẫn còn khoảng cách khá xa về trình độ và đang có nguy cơ tụt hậu... Đây chính là những thách thức để toàn hệ thống sẽ phải cùng sát cánh để tìm giải pháp khắc phục.

Xin cảm ơn bà!

Hà Phương
(thực hiện)

Lưu site  Trao đổi thảo luận  Bản in  Gửi email