“Từ chiến trường khu V” của cố nhà văn Phan Tứ
(23/07/2010)
|
|
Nhà nghiên cứu Lê Thị Kinh bên cạnh bản thảo của nhà văn Phan Tứ vừa được “giải mã”
|
VH- Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Quảng Nam và cơ quan đại diện Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân tại Đà Nẵng vừa tổ chức cuộc họp, thẩm định cuốn Nhật ký và ghi chép Từ chiến trường khu V của cố nhà văn Phan Tứ (1930-1995).
Tác phẩm Nhật ký và ghi chép Từ chiến trường khu V được chắt lọc từ 4.000 trang của 43 cuốn sổ nhật ký của nhà văn Phan Tứ, được viết với 5 thứ tiếng (Lào, Pháp, Nga, Anh, Việt) và các ký hiệu khác nhau nhằm bảo vệ bí mật trong chiến trường, được phát hiện sau khi nhà văn qua đời.
Bà Lê Thị Kinh- nhà nghiên cứu và cũng là chị ruột nhà văn Phan Tứ, người trực tiếp dịch thuật và “giải mã” hoàn chỉnh tập bản thảo nói trên cho biết: “Trước khi tiến hành công việc, do đặc điểm các tập bản thảo viết trên khổ giấy rất nhỏ, tự đóng bằng những trang vở học sinh gấp đôi, nên từ nhiều năm trước, tôi đã đề nghị với gia đình Phan Tứ phải phóng to ra giấy A4, để sẵn, sợ thời gian làm phai mực, không đọc được thì rất phí. Từ năm 2006 đến nay, tôi hoàn toàn tập trung thời gian cho công trình này”.
Bà Kinh cũng nói rõ: “Dịch tác phẩm một nhà văn Việt Nam ra tiếng Việt nghe hơi kỳ. Có lẽ đây là trường hợp đầu tiên và hy hữu. Thế nhưng, bản thảo của Phan Tứ để lại có đến 2/3 nội dung viết bằng tiếng Pháp; một số tên người, địa danh thì viết bằng tiếng Lào; một số ít ghi chú viết bằng tiếng Nga, tiếng Anh. Tiếng Việt thường chỉ dùng trong các trường hợp trích dẫn những câu ca dao, ngạn ngữ... nhặt được từ các vùng đất nhà văn đi qua.
Bản thảo này, Phan Tứ viết riêng cho mình, và muốn giữ bí mật những ghi chép đang diễn ra ở chiến trường. Có lẽ Phan Tứ phòng trước mọi tình huống có thể xảy ra, để bảo mật và giữ gìn những thông tin cá nhân và cả những sự kiện diễn ra xung quanh, nên đã chọn ngoại ngữ ghi chép. Tôi tự lo phần dịch tiếng Pháp. Người con tôi giúp phần dịch tiếng Nga. Tiếng Lào may mắn được ông Trần Phát, một cán bộ từng hoạt động ở Lào, giúp hoàn tất rất chu đáo thì ông vừa qua đời (cách đây hơn 1 tháng).

Bản thảo ghi chép “Từ chiến trường khu V” của cố nhà văn Phan Tứ
Tất cả 51 tập Nhật ký sau khi dịch và hiệu đính xong, tôi đã chuyển cho nhà văn Thanh Quế (chủ biên công trình) đọc lại, biên tập, cắt bỏ những đoạn rườm rà không cần thiết. Cái khó nhất là dịch xong, phải sửa như thế nào cho đúng với văn phong Phan Tứ. Quá trình sửa chữa công trình này là rất công phu. Bởi vậy, trong suốt thời gian qua, hầu như tôi gác hẳn lại mọi công việc khác”.
Qua cuộc họp, thẩm định cuốn Nhật ký và ghi chép “Từ chiến trường khu V” của cố nhà văn Phan Tứ, Hội đồng thẩm định đã đánh giá: Đây là tác phẩm đồ sộ, quy mô, sống động hiện thực của nhà văn Phan Tứ, không chỉ mang tính lịch sử, văn hóa, văn học, đúc kết chiến tranh mà còn mang đậm tính chất sử thi. Theo đó, Hội đồng thẩm định đã nhất trí xuất bản cuốn Nhật ký và ghi chép Từ chiến trường khu V nhằm phát hành trong lực lượng vũ trang, cơ quan, ban, ngành, đặc biệt sẽ tuyên truyền trong các trường đại học, trung học phổ thông để giáo dục cho học sinh về lịch sử đấu tranh của nhân dân Quảng Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ thần thánh của dân tộc.
Trung Sáng
|